Hệ xương của trẻ sơ sinh còn rất non yếu và mềm mại, đặc biệt là phần đầu và cổ. Nếu không nắm rõ cách bế trẻ sơ sinh đúng chuẩn, bạn có thể vô tình khiến bé khó chịu, thậm chí ảnh hưởng đến sự phát triển của hệ xương. Đối với những bậc cha mẹ lần đầu có con, việc bế con có thể trở thành một thử thách không nhỏ, đôi khi kèm theo nỗi lo lắng và lúng túng.
Tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể tự tin và dễ dàng vượt qua nỗi sợ hãi này nếu biết cách bế bé yêu sao cho con cảm thấy thoải mái và dễ chịu nhất. Một tư thế bế đúng không chỉ bảo vệ bé mà còn là cầu nối gắn kết tình cảm giữa cha mẹ và con cái. Để hiểu rõ hơn về các kiểu bế và những nguyên tắc an toàn khi bế trẻ sơ sinh, hãy cùng sadboizaintcry tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Lợi ích bất ngờ khi bế trẻ sơ sinh đúng cách
Việc ẵm con vào lòng, nâng niu và âu yếm bé nhẹ nhàng, nhìn thẳng vào mắt con khi giao tiếp sẽ là những điều trẻ cần và thực sự có lợi cho sự phát triển toàn diện của bé. Nếu bạn bế trẻ sơ sinh đúng cách, bé có thể nhận được nhiều lợi ích không ngờ, chẳng hạn như:
Tạo cảm giác an toàn cho bé
Khi được ôm ấp và bao bọc gọn gàng trong vòng tay của cha mẹ, bé sẽ cảm nhận được sự ấm áp, che chở, từ đó tạo nên một cảm giác an toàn và yên tâm tuyệt đối. Sự gần gũi này là nền tảng quan trọng giúp bé phát triển tình cảm và tinh thần một cách lành mạnh. Việc mấy tháng cho bé tập ngồi cũng cần sự an toàn tương tự từ cha mẹ.
Hỗ trợ trẻ tăng cân
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, trẻ sơ sinh, đặc biệt là trẻ sinh non hoặc nhẹ cân, có xu hướng tăng cân nhanh hơn khi được tiếp xúc da kề da thường xuyên và được ôm ấp nhẹ nhàng. Việc bé được mẹ bế thường xuyên sẽ tạo cảm giác được tiếp xúc, vuốt ve, kích thích các giác quan và giúp bé thư giãn. Điều này góp phần vào quá trình trao đổi chất và hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn, từ đó giúp bé tăng cân hiệu quả. Việc lựa chọn sữa nan việt 0-6 tháng tuổi phù hợp cũng là một yếu tố quan trọng hỗ trợ bé tăng trưởng.
Chuẩn bị gì trước khi bế trẻ sơ sinh?
Trước khi bắt đầu bế bé sơ sinh, bạn cần thực hiện một số bước chuẩn bị cơ bản để đảm bảo an toàn và vệ sinh tối đa cho bé.
Rửa tay sạch sẽ
Hệ miễn dịch của bé sơ sinh còn rất non nớt và chưa phát triển đầy đủ. Do đó, nếu tay bạn không sạch, các vi sinh vật gây hại có thể dễ dàng xâm nhập vào cơ thể bé, dẫn đến nhiễm trùng hoặc các bệnh về da. Vì vậy, trước khi bế bé, bạn nên rửa tay sạch với xà phòng diệt khuẩn hoặc nước rửa tay khô để đảm bảo sức khỏe cho bé yêu.
Giữ tinh thần thoải mái và cởi bỏ phụ kiện
Trước khi bế bé, hãy hít thở sâu và thả lỏng cơ thể, tránh tình trạng căng thẳng hay lo lắng. Tinh thần thoải mái sẽ giúp bạn thao tác nhẹ nhàng và chính xác hơn, tránh mắc sai lầm có thể gây tổn thương cho bé. Ngoài ra, bạn cũng nên cởi bỏ đồng hồ, lắc tay, nhẫn hoặc bất kỳ phụ kiện nào có bề mặt sắc nhọn, gồ ghề để tránh làm trầy xước làn da mỏng manh của bé.
Chọn tư thế thuận tiện nhất
Nếu bạn chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc bế em bé, tốt nhất bạn nên tìm một vị trí ngồi hoặc đứng thoải mái, vững vàng. Điều này giúp bạn có thể bế bé một cách tốt nhất, giảm thiểu nguy cơ mỏi tay hoặc mất thăng bằng.
Luôn nâng đỡ đầu và cổ bé
Trẻ sơ sinh thường chưa thể kiểm soát được cơ đầu và cổ một cách vững vàng. Do đó, khi bế bé, bạn tuyệt đối phải nhẹ nhàng nâng đỡ đầu và cổ bé để hỗ trợ bé. Hãy duy trì việc này cho đến khi bé được ít nhất là 3 tháng tuổi, hoặc cho đến khi bé có thể tự giữ vững đầu mình. Việc này cực kỳ quan trọng để bảo vệ cột sống và não bộ non nớt của trẻ.
7 tư thế bế trẻ sơ sinh phổ biến và an toàn
Nhiều bậc cha mẹ lần đầu chăm sóc con nhỏ thường thắc mắc cách bế em bé sơ sinh hay cách ẵm bé sơ sinh như thế nào. Thông thường, khi bế bé, bạn cần dùng một tay để đỡ đầu, một tay nhấc phần mông và lưng của bé để nâng bé lên ngang ngực bạn. Hãy nhớ luôn cẩn thận khi nâng đỡ đầu và cổ của bé nhé. Dưới đây là một số cách bế trẻ sơ sinh phổ biến mà bạn có thể thử:
1. Kiểu bế ngực chạm ngực
Mẹ bế bé sơ sinh kiểu ngực chạm ngực tạo sự gắn kếtĐây là một trong những cách ẵm bé sơ sinh phổ biến nhất, đặc biệt phù hợp để tạo sự gắn kết và cho bé bú. Tư thế này có thể giúp bé lắng nghe được nhịp tim của bạn, mang lại cảm giác an toàn và thân thuộc như khi còn trong bụng mẹ.
Để bế bé đúng cách theo kiểu này, bạn thực hiện như sau:
- Ôm bé sao cho đầu bé được đặt áp lên ngực bạn, mặt bé hướng sang một bên để bé có thể thở thoải mái.
- Một bên tay đỡ mông và hông bé, tay còn lại đỡ đầu và cổ của bé.
Lưu ý: Với cách bế này, bạn cần đảm bảo đầu bé luôn được nâng đỡ và quay sang một bên để đường thở không bị cản trở.
2. Kiểu bế ôm bóng (Football Hold)
Tư thế bế ôm bóng hỗ trợ cho bé bú và giữ cột sống non yếu của trẻMột cách bế trẻ sơ sinh đúng cách khác là kiểu ôm bóng, hay còn gọi là bế kiểu “cầm bóng bầu dục”. Đây là kiểu bế được nhiều bà mẹ yêu thích khi cho bé bú, đặc biệt là mẹ sau sinh mổ vì giảm áp lực lên vết mổ.
Để bế bé theo kiểu này, bạn hãy:
- Luồn một tay dưới đầu và cổ bé.
- Nhẹ nhàng để phần lưng bé vào bên trong cẳng tay mà bạn đang dùng để giữ đầu bé.
- Để bé cuộn tròn theo phần hông, trong khi chân bé duỗi thẳng bên cạnh bạn.
- Tay còn lại bạn có thể sử dụng để cho bé bú hoặc đặt dưới đầu bé để đảm bảo rằng đầu và cổ bé luôn được nâng đỡ.
Ngoài ra, kiểu bế này còn là cách bế trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ từ 1-2 tháng tuổi cực kỳ thích hợp. Nguyên nhân là do trong giai đoạn này, chiều dài đầu của bé sơ sinh chiếm khoảng 1/4 tổng chiều dài toàn thân. Do đó, nếu bạn bế trẻ ở tư thế vác vai, trọng lượng của toàn bộ phần đầu sẽ bị dồn áp lực xuống phần cột sống non yếu của bé.
3. Kiểu bế ru ngủ (Cradle Hold)
Cha mẹ bế trẻ sơ sinh kiểu ru ngủ giúp bé cảm thấy an toàn và dễ chịuĐây là cách bế trẻ sơ sinh khá đơn giản và phổ biến, thường được dùng khi ru bé ngủ hoặc muốn nhìn vào mắt bé để giao tiếp. Nếu ẵm bé đúng cách, bạn có thể nhìn trực diện vào mắt bé, tạo sự kết nối yêu thương.
Cách bế trẻ sơ sinh kiểu ru ngủ như sau:
- Nâng bé lên từ từ bằng cách luồn một tay xuống đỡ cổ và đầu bé, trong khi tay kia luồn dưới hông và mông của bé.
- Giữ nguyên cánh tay đang đỡ phần hông, nhẹ nhàng luồn tay đang đỡ đầu và cổ bé xuống dưới lưng để đỡ cả lưng bé sao cho đầu và thân bé nằm dọc theo cánh tay bạn. Lúc này, cả đầu và cổ của bé sẽ tựa vào chỗ gập khuỷu tay của bạn.
4. Kiểu bế “Chào thế giới” (Facing Out)
Bé sơ sinh được bế kiểu 'Chào thế giới' khám phá môi trường xung quanhCách bế em bé sơ sinh kiểu “Chào thế giới” rất phù hợp với những bé đã cứng cáp hơn một chút (khoảng 3-4 tháng tuổi trở lên) và hay tò mò, luôn thích nhìn ngắm những gì diễn ra xung quanh. Hãy cùng sadboizaintcry học cách bồng trẻ sơ sinh kiểu này nhé:
- Hướng bé ra ngoài, để đầu và lưng của bé dựa vào ngực bạn.
- Dùng một cánh tay để đỡ phần mông và tay còn lại vòng qua ngực bé.
- Nếu bế bé ở tư thế ngồi, bạn hãy đặt bé vào lòng, lúc này, bạn sẽ không cần phải dùng tay để đỡ phần mông bé nữa.
5. Kiểu bế mặt đối mặt (Face-to-Face Hold)
Cách bế trẻ sơ sinh kiểu mặt đối mặt giúp tăng cường giao tiếp giữa cha mẹ và béMột cách bế em bé sơ sinh và trẻ nhỏ khác mà bạn có thể thử là kiểu mặt đối mặt. Cách bế trẻ sơ sinh này giúp bạn giao tiếp với bé một cách tốt nhất, dễ dàng trò chuyện, hát ru hoặc chơi đùa cùng con. Để thực hiện đúng phương pháp này, bạn hãy:
- Đặt một tay sau đầu và cổ bé, tay còn lại đặt ở phần thân và hông.
- Để bé phía dưới tầm ngực sao cho mặt bé đối diện với mặt bạn.
Mẹo: Khi bế con ở tư thế này, bạn hãy tỉ tê trò chuyện với bé hay làm vẻ mặt ngộ nghĩnh để chọc bé cười, tăng cường sự tương tác và gắn kết.
6. Kiểu bế bên hông (Hip Hold)
Tư thế bế trẻ sơ sinh kiểu bên hông dành cho bé từ 6 tháng tuổi trở lênTư thế này chỉ phù hợp với các bé hơn 6 tháng tuổi, khi bé đã có thể tự nâng đầu và cổ mà không cần bạn giúp. Với cách ẵm em bé sơ sinh và trẻ nhỏ này, bạn hãy:
- Để mặt bé quay về phía trước, đặt phần hông của bé đối diện với hông của bạn.
- Dùng tay ôm quanh phần eo bé và giữ chặt bé.
- Bạn có thể dùng tay còn lại để cho bé ăn hoặc làm các công việc cần thiết khác.
7. Kiểu bế vác vai (Shoulder Hold)
Bế trẻ sơ sinh vác vai giúp bé ợ hơi sau khi bú một cách dễ dàngĐây là kiểu bế được sử dụng phổ biến khi bạn muốn cho bé ợ hơi sau khi bú. Kiểu bế này cũng tương tự như kiểu bế chạm ngực, khác ở chỗ là cằm bé đặt lên vai bạn, bụng bé áp vào ngực bạn.
Với tư thế bế em bé này, bạn sẽ hơi ngả người ra sau một chút, một tay ôm mông và lưng dưới của bé, tay còn lại vỗ nhẹ vào lưng cho đến khi bé ợ hơi.
Lưu ý: Sau khi bé bú xong, bạn không nên di chuyển bé quá nhiều hoặc quá nhanh vì như vậy có thể khiến bé bị nôn trớ. Hãy giữ bé ở tư thế thẳng đứng trong vài phút để sữa xuống dạ dày ổn định.
Hướng dẫn bồng và đặt trẻ sơ sinh an toàn
Ngoài việc tìm hiểu các cách bế trẻ sơ sinh, các bố mẹ cũng quan tâm đến việc nên cho trẻ ngủ ở tư thế nào. Các chuyên gia nhi khoa khuyến cáo luôn luôn để bé sơ sinh nằm ngửa khi nằm ngủ. Tỷ lệ đột tử ở trẻ sơ sinh trong nôi khi nằm ngửa để ngủ thấp hơn so với các bé ngủ ở tư thế nằm sấp. Ở tư thế nằm ngửa, bé sơ sinh ít có nguy cơ bị ngạt thở. Tư thế nằm nghiêng tuy không an toàn bằng tư thế nằm ngửa, nhưng vẫn an toàn hơn việc cho trẻ nằm sấp. Khi bé thức, đôi khi bạn cũng nên để bé ở tư thế nằm sấp để tăng cường phát triển cơ cổ và vai.
1. Cách bế trẻ sơ sinh lên từ tư thế nằm ngửa
Khi bé đang ngủ nằm ngửa, bạn hãy:
- Luồn bàn tay xuống lưng dưới và mông của trẻ. Đồng thời, dùng tay kia đỡ đầu và cổ bé.
- Nhẹ nhàng nhấc em bé lên, sao cho toàn thân trẻ sơ sinh được nâng đỡ và đầu bé không bị ngửa ra sau.
- Từ từ chuyển đầu bé sang khuỷu tay hoặc vai bạn. Điều này giúp cho đầu bé có chỗ dựa chắc chắn.
2. Cách đặt trẻ sơ sinh xuống an toàn
Hướng dẫn cách đặt trẻ sơ sinh nằm xuống an toàn tránh giật mìnhĐể đặt bé xuống mà không làm bé giật mình hay khó chịu, bạn hãy:
- Dùng bàn tay thuận luồn ngay xuống dưới đầu và cổ em bé.
- Tay còn lại luồn dưới mông em bé.
- Chậm rãi hạ bé xuống cho đến khi trẻ nằm hẳn lên đệm.
- Hãy rút bàn tay gần thân bạn nhất được đặt từ dưới mông bé ra.
- Dùng bàn tay này để nâng đầu bé lên một chút, rồi sau đó bạn có thể rút bàn tay còn lại ra.
- Bạn lưu ý đừng cho đầu em bé hất ra đằng sau, sau đó bị va vào mặt nệm hoặc giật mạnh cánh tay bạn ra khi đặt bé xuống vì có thể khiến bé giật mình.
3. Cách bế bé sơ sinh lên từ tư thế nằm nghiêng
Khi ngủ, nằm ngửa chính là tư thế an toàn nhất cho bé. Nhưng nếu lúc bé thức dậy khi nằm nghiêng một bên, mà bạn muốn bế bé lên đúng cách, bạn hãy:
- Luồn một tay xuống dưới cổ và đầu trẻ, phần tay còn lại đưa xuống dưới phần mông bé.
- Làm động tác múc em bé vào vòng tay bạn, cẩn thận giữ cho đầu bé không bị trĩu xuống.
- Ôm em bé sát vào người bạn, sau đó luồn cẳng tay xuống đầu em bé.
4. Cách nâng bé lên từ tư thế nằm sấp
Khi bé sơ sinh đang ở tư thế nằm sấp, bạn hãy:
- Luồn bàn tay xuống dưới ngực của bé, sao cho phần cẳng tay bạn nâng cằm và ngực em bé khi bạn nhấc lên.
- Trong khi đó, bàn tay còn lại đỡ phần thân dưới của bé.
- Chậm rãi nhấc bé lên, sau đó xoay bé về phía bạn.
- Đưa bé lên để áp vào thân bạn, sau đó luồn cánh tay nâng đầu em bé lên phía trước, cho đến khi đầu bé nằm thoải mái trên hõm khuỷu tay bạn.
- Đặt phần tay kia của bạn dưới mông và chân bé, đảm bảo bé được vào tư thế an toàn.
Những lưu ý quan trọng khi bế trẻ sơ sinh để đảm bảo an toàn
Những lưu ý quan trọng khi bế trẻ sơ sinh để đảm bảo an toàn và thoải mái cho bé
Dưới đây là một vài lời khuyên hữu ích mà bạn nên nhớ khi bế trẻ sơ sinh để đảm bảo sự an toàn và thoải mái tối đa cho bé yêu:
- Quan sát phản ứng của bé: Luôn chú ý đến biểu hiện của bé khi bạn bế để xem bé có cảm thấy khó chịu hay không. Nếu bé quấy khóc, uốn éo hoặc tỏ ra không thoải mái, hãy thử thay đổi tư thế.
- Giữ đầu bé thoải mái: Đảm bảo đầu bé luôn được nâng đỡ chắc chắn và có đủ không gian để di chuyển và thở dễ dàng. Tránh để đầu bé bị nghiêng quá mức hoặc bị đè ép.
- Tiếp xúc da kề da: Cố gắng tiếp xúc da kề da với bé thường xuyên. Điều này không chỉ giúp tăng cường tình cảm giữa bạn và bé mà còn mang lại nhiều lợi ích sức khỏe cho trẻ sơ sinh.
- Thử lại khi lo lắng: Nếu bạn cảm thấy lo lắng hoặc không chắc chắn khi bế bé, hãy ngồi xuống và từ từ bế bé lên. Đây là cách dễ nhất để bắt đầu lại tư thế bế một cách thoải mái và an toàn nhất.
- Cẩn trọng khi làm việc nhà: Nếu bạn phải vừa bế bé vừa nấu ăn hoặc làm việc nhà, hãy đảm bảo các vật nguy hiểm như dao, kéo, đồ nóng… luôn nằm ngoài tầm với của bé.
- Khi lên xuống cầu thang: Khi bế bé leo lên hoặc xuống cầu thang, hãy bế bé bằng cả hai tay để tăng thêm sự an toàn và giữ thăng bằng tốt nhất cho cả bạn và bé.
- Giữ bình tĩnh: Đừng bế bé khi bạn đang bực bội hoặc giận dữ. Những hành động không kiểm soát của bạn lúc này có thể gây tổn thương cho bé. Khi bé quấy khóc, bạn nên giữ bình tĩnh, hạn chế động tác trở nên quá nhanh hay quá mạnh. Hầu hết các bé đều thích được bồng bế với sự bình tĩnh, dịu dàng vì sẽ đem lại cho bé cảm giác an toàn.
- Sử dụng địu em bé: Bạn có thể sử dụng địu em bé để hỗ trợ nếu bạn phải bế bé trong thời gian dài. Địu đúng cách giúp phân bổ trọng lượng của bé đều hơn, giảm áp lực lên cánh tay và lưng của bạn.
- Hỗ trợ đầu cổ cho bé dưới 3 tháng tuổi: Khi bé chưa đến 2 – 3 tháng, phần cổ của bé vẫn còn rất yếu, không có khả năng nâng đầu dậy. Do đó, bạn cần chú ý hỗ trợ cho phần đầu của trẻ khi bế bé lên hoặc đặt xuống.
- Sau khi bé hứng thú với trò chơi: Khi trẻ sơ sinh bị thu hút bởi trò chơi nào đó, sau khi kết thúc, bạn nên bế bé một lúc để bé thư giãn sau khi bé vừa trải qua trạng thái phấn khích. Điều này giúp bé dần trở lại trạng thái bình tĩnh.
Trên đây là những hướng dẫn chi tiết về cách bế trẻ sơ sinh đúng cách mà các bậc cha mẹ có thể tham khảo khi chưa có quá nhiều kinh nghiệm chăm sóc con. Một khi đã biết được tư thế bế bé an toàn và đúng chuẩn, cha mẹ sẽ lựa chọn và tự điều chỉnh tư thế nào sao cho cả bạn và bé đều cảm thấy thoải mái nhất, giúp giảm đi tình trạng mỏi tay khi bế bé và tăng cường sự gắn kết yêu thương.
Tài liệu tham khảo:
- Hello Bacsi – Bài viết gốc.
