Các bậc phụ huynh thường rất quan tâm đến sức khỏe tiêu hóa của con nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh. Trong số các sản phẩm hỗ trợ, “men tiêu hoá cho trẻ sơ sinh” là cụm từ được tìm kiếm rất nhiều. Tuy nhiên, việc sử dụng các loại men này sao cho đúng cách, tránh nhầm lẫn giữa men tiêu hóa và men vi sinh, cũng như hiểu rõ khi nào thực sự cần thiết, là điều không phải ai cũng nắm vững. Việc sử dụng sai không chỉ không mang lại hiệu quả mà còn có thể gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho hệ tiêu hóa non nớt của trẻ, thậm chí khiến trẻ phụ thuộc.
Phân biệt men tiêu hóa và men vi sinh cho trẻ sơ sinh
1. Men tiêu hóa và men vi sinh: Điểm khác biệt phụ huynh cần biết
Rất nhiều phụ huynh đang nhầm lẫn khái niệm giữa hai loại men hỗ trợ dạ dày và đường ruột này. Thực tế, men tiêu hóa và men vi sinh là hai sản phẩm khác nhau hoàn toàn, do thành phần và công dụng không giống nhau nên cách sử dụng cũng khác biệt. Nếu nhầm lẫn và sử dụng sai cách, các vấn đề tiêu hóa của trẻ có thể trở nên nghiêm trọng hơn, đặc biệt nếu không may trẻ ăn uống phải phụ thuộc vào men tiêu hóa. Thậm chí, việc tìm hiểu kỹ hơn về men tiêu hoá cho bé nói chung sẽ giúp cha mẹ có cái nhìn toàn diện hơn trước khi áp dụng cho trẻ sơ sinh.
Vậy hai loại men này có gì khác nhau?
- Men tiêu hóa thực chất là các loại enzyme (như amylase, protease, lipase, cellulase…). Khi được đưa vào dạ dày, chúng có tác dụng giúp phân giải các chất dinh dưỡng phức tạp (tinh bột, đạm, chất béo…) thành các dạng đơn giản hơn, giúp cơ thể hấp thu dưỡng chất tốt hơn. Men tiêu hóa thường được chỉ định khi cơ thể thiếu hụt enzyme tiêu hóa tự nhiên.
- Men vi sinh (probiotic) chủ yếu gồm các lợi khuẩn sống (như Lactobacillus, Bifidobacterium…). Khi được nạp vào cơ thể, những lợi khuẩn này giúp chống lại hại khuẩn, cân bằng hệ vi sinh đường ruột, từ đó giúp trẻ tiêu hóa, hấp thu hiệu quả hơn và tăng cường miễn dịch. Các lợi khuẩn từ men vi sinh cũng giúp hệ tiêu hóa sản sinh enzyme tốt hơn, vì thế trẻ sẽ khỏe mạnh và giảm dần các chứng rối loạn tiêu hóa.
Thành phần và công dụng khác nhau của men tiêu hóa và men vi sinh
2. Khi nào nên bổ sung men tiêu hóa cho trẻ sơ sinh?
Thông thường, với trẻ sơ sinh, việc sử dụng men tiêu hóa hay men vi sinh đều liên quan tới các bệnh lý rối loạn đường ruột cần điều trị và phải có chỉ định từ bác sĩ.
Rất nhiều bậc cha mẹ tự ý cho trẻ dùng men tiêu hóa khi có triệu chứng biếng ăn, chán ăn. Song, các trường hợp này cần sử dụng theo chỉ định của bác sĩ, đảm bảo đạt hiệu quả và không khiến trẻ phụ thuộc vào men. Ngoài ra, trẻ sơ sinh dưới 3 tháng tuổi không nên tự ý bổ sung men tiêu hóa do hệ tiêu hóa của trẻ giai đoạn này chưa ổn định, các tuyến enzyme chưa hoàn thiện. Việc sử dụng men tiêu hóa không đúng cách có thể làm rối loạn tiết enzyme tiêu hóa tự nhiên của dạ dày, gây ảnh hưởng lâu dài.
Men tiêu hóa giúp cải thiện tình trạng kém hấp thu ở trẻ
Nếu trẻ nôn trớ nhiều, đi đại tiện nhiều ngày (hơn 4 lần/ngày), phân có nhày máu, trẻ chậm tăng cân, có sốt, bỏ ăn,… thì không nên tự ý dùng men tiêu hóa chữa trị. Cần sớm đưa trẻ tới cơ sở y tế để thăm khám và được chẩn đoán chính xác. Trong các trường hợp bệnh có thể nguy hiểm, sử dụng men tiêu hóa không những không cải thiện được tình trạng mà còn khiến diễn tiến bệnh nặng hơn, làm mất đi “thời gian vàng” để điều trị kịp thời.
3. Hướng dẫn sử dụng men tiêu hóa cho trẻ sơ sinh an toàn và hiệu quả
Với trẻ sơ sinh, tốt nhất cha mẹ cần bổ sung men tiêu hóa cho trẻ dưới sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa chứ không nên tự ý. Tuy nhiên, cha mẹ cũng cần nắm được các điểm quan trọng sau để chủ động hơn trong việc chăm sóc con:
Đầu tiên, cha mẹ cần biết cách phân biệt men tiêu hóa và men vi sinh, không nhầm lẫn hai loại và sử dụng chung với nhau. Mặc dù dùng men tiêu hóa là cần thiết và hỗ trợ tốt cho vấn đề tiêu hóa ở trẻ trong một số trường hợp, tuy nhiên không nên lạm dụng hoặc sử dụng không đúng cách sẽ gây nhiều hệ lụy nghiêm trọng.
Lạm dụng men tiêu hóa có thể khiến trẻ phụ thuộc
Khi hệ tiêu hóa ở trẻ sơ sinh chưa phát triển toàn diện, dùng men tiêu hóa sai cách có thể khiến tuyến tiết enzyme tự nhiên của cơ thể bị ức chế, có xu hướng teo lại và suy giảm chức năng. Khi tình trạng này xảy ra, trẻ có nguy cơ phải phụ thuộc vào men tiêu hóa bổ sung enzyme đến suốt đời, nếu không cơ thể không thể phân giải và hấp thu dinh dưỡng từ thực phẩm được.
Men tiêu hóa bổ sung với trẻ sơ sinh tương tự như thuốc, vì thế tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa là cần thiết để được hướng dẫn cụ thể về liều lượng, thời gian và loại men phù hợp.
Bên cạnh đó, cha mẹ cần lưu ý:
- Sử dụng theo từng đợt: Mỗi đợt thường kéo dài từ 10 – 15 ngày là kết thúc. Kéo dài thời gian thêm phải có chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa.
- Thời điểm sử dụng: Không cho trẻ dùng men tiêu hóa khi trẻ sơ sinh đói, nên dùng sau khi trẻ ăn khoảng 2 tiếng.
- Ưu tiên sữa mẹ: Trẻ dưới 6 tháng tuổi không nên tự ý sử dụng men tiêu hóa. Thời gian này, mẹ nên cho trẻ bú hoàn toàn sữa mẹ để đảm bảo dinh dưỡng cũng như sự phát triển tốt nhất. Đồng thời, việc mẹ tìm hiểu về sau sinh nên ăn gì cũng rất quan trọng để đảm bảo chất lượng sữa cho bé.
- Chống chỉ định: Trẻ sơ sinh bị viêm loét dạ dày, viêm tụy, tiêu chảy nặng không sử dụng men tiêu hóa. Các trường hợp này cần chẩn đoán và điều trị dưới sự theo dõi của bác sĩ chuyên khoa. Khi trẻ lớn hơn một chút và cần bổ sung dinh dưỡng, việc lựa chọn các sản phẩm như sữa grow plus đỏ cho trẻ 6-12 tháng cũng cần tham khảo ý kiến chuyên gia.
Ngoài men tiêu hóa, nhiều bậc phụ huynh khi trẻ bị tiêu chảy tự ý cho sử dụng thuốc hỗ trợ tiêu hóa hoặc kháng sinh. Điều này rất gây hại cho sức khỏe và sự phát triển của trẻ. Hãy trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa để được hướng dẫn đúng đắn nhất.
Dấu hiệu rối loạn tiêu hóa nặng ở trẻ sơ sinh cần đi khám
4. Các vấn đề thường gặp khác của trẻ sơ sinh và cách xử lý
Ngoài các vấn đề về hệ tiêu hóa, trẻ sơ sinh còn thường gặp một số các vấn đề sau. Cha mẹ nắm được để biết cách xử lý đúng nhé:
Ợ sữa:
Trẻ bị ợ sữa rất thường gặp, có thể do sinh lý (hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện, van tâm vị đóng chưa chặt) hoặc bệnh lý. Tuy nhiên, để hạn chế tình trạng này, cha mẹ cần lưu ý:
- Cho trẻ bú với lượng vừa đủ, không nên quá no.
- Không ép trẻ bú khi đang quấy khóc hoặc đang đói quá.
- Cho trẻ bú chậm, chia làm nhiều lần trong ngày.
- Sau khi bú, bế trẻ thẳng lưng, vỗ ợ hơi nhẹ nhàng trước khi đặt nằm.
Nấc cụt:
Trẻ có thể nấc cụt bất cứ lúc nào nhưng thường gặp nhất là ở giai đoạn sơ sinh và giảm dần sau 1 tuổi. Để hạn chế tình trạng này, cha mẹ cần chú ý không để cho trẻ quá đói rồi mới cho bú hoặc cho bú quá no. Khi trẻ bú xong, bế vác trẻ và vuốt lưng hoặc vỗ nhẹ vùng lưng để bé ợ hơi. Ngoài ra, việc giữ ấm cho trẻ cũng có thể giúp giảm tần suất nấc cụt.
Kết luận
Việc sử dụng men tiêu hóa cho trẻ sơ sinh là một quyết định quan trọng, đòi hỏi sự cẩn trọng và kiến thức đúng đắn từ phía phụ huynh. Thay vì tự ý quyết định dựa trên các thông tin chưa được kiểm chứng, hãy luôn tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa. Hiểu rõ sự khác biệt giữa men tiêu hóa và men vi sinh, cũng như nắm vững các nguyên tắc sử dụng sẽ giúp bảo vệ hệ tiêu hóa non nớt của trẻ, đảm bảo bé phát triển khỏe mạnh và tránh được những hậu quả không mong muốn. Sức khỏe của con là ưu tiên hàng đầu, và sự tư vấn y tế chuyên nghiệp là chìa khóa để đưa ra lựa chọn tốt nhất.
Tài liệu tham khảo
- Thông tin được tham khảo từ bài viết “Men tiêu hóa có phải là men vi sinh không?” đăng tải trên website Medlatec.
